Nut en noodzaak

Zandwinning in het Gasselterveld: nut en noodzaak.

Zandwinnen, ontgronden doen we niet zomaar. De zandwinning in het Gasselterveld is uniek in Drenthe én in Nederland. We bestaan sinds 1946 en er is in Drenthe geen huis te vinden waar geen Gasselte-zand in zit: in de fundering, in het metselwerk, in de vloeren, de voegen, de betonelementen of in de bestrating.

Het zand dat we winnen, grof zand, vinden we nog maar op een paar plaatsen in onze provincie. En daarvan is het Gasselterveld verreweg de meest bijzondere, met zijn unieke, spierwitte en bijzonder schone zand. Natuurlijk is het nut van deze zandwinning vooral van belang voor de beton- en metselindustrie in onze provincie zelf. Wij produceren tenminste de helft van al het in Drenthe gewonnen groffe zand. Maar, het zand is ook zo uniek dat het verwerkt is in de vloer van de showroom van Aston Martin in Brisbane, Australië én in de vloer van het hoofdkantoor van Google in Mountain View, Californië. Dat gaat om een heel kleine hoeveelheid, maar zegt wel iets over hoe bijzonder het zand is (zie hier: voor meer over het unieke karakter van het zand).

Als de zandwinning in het Gasselterveld zou sluiten zou er een enorm gat vallen in de zandvoorziening in Drenthe. Honderd arbeidsplaatsen zouden verdwijnen, en de verwerkende bedrijven – beton- en mortelfabrieken – zouden in grote problemen komen met de aanvoer van hun grondstoffen. Vandaar dat ongeveer vijftig van onze klanten al in maart van dit jaar een petitie (zie hier) hebben gestuurd aan de provincie Drenthe én aan de gemeente Aa en Hunze om te vertellen dat er geen alternatief is voor de hoeveelheid én kwaliteit van het zand uit Gasselte.

Puntsgewijs het ‘waarom’ van voortzetting van de zandwinning:

1. De zandwinning is een begrip sinds 1946. Een bewezen bron van zand in alle kwaliteiten, met name ook de grove soorten voor de betonindustrie. Betonzand is de hoofdmoot van het 'beton- en metselzand' en Gasselte is de enige Drentse winning die op forse schaal betonzand kan leveren. Bovendien is het zand als mineraal uniek van zuiverheid (houtvrij, ijzervrij, wit), wat ook allerlei bijzondere toepassingen mogelijk maakt.
2. Het zand is zeer efficiënt te winnen, dus met weinig ruimtebeslag, omdat het zich direct aan de oppervlakte bevindt. Daardoor zijn weinig hectares nodig voor een goede productie van beton- en metselzand, en komt er minder fijn ophoogzand vrij.
3. De klanten bevinden zich in de noord-oostelijke regio: ze hebben zich in de historie rond de winning gevestigd. Daardoor zijn betrekkelijk korte rijafstanden mogelijk. Goed voor de duurzaamheid. In onze regio is de laatste tijd sprake van schaarste aan goed grof betonzand.
4. De winning is goed voor de economie en directe en indirecte werkgelegenheid. Bij het bedrijf  en de betrokkene toeleveranciers en transporteurs zijn ca. honderd arbeidsplaatsen gemoeid. Daaromheen is nog de activiteit van de verwerkende beton- en mortelindustrie, en van de bouwsector, van groot economisch belang.
5. Het plan van Staatsbosbeheer en Zeldenrust is goed voor de natuur, recreatie en de ontwikkeling van het gebied. Er verdwijnt 18 ha betrekkelijk laagwaardig productiebos en er komt 36 ha beekdallandschap voor terug. Zo wordt er 2 miljoen in natuur geïnvesteerd. Er wordt ca. 2 miljoen euro geïnvesteerd in recreatieve infrastructuur aan de oostkant van het gebied, volgens de Ontwikkelingsvisie Gasselterveld die door gemeente, provincie en Staatsbosbeheer is vastgesteld.
6. De gemeente Aa en Hunze is groot voorstander van voortzetting van de zandwinning, vanwege het belang voor de werkgelegenheid en regionale economie.
7. Er is, door de afstand, geen sprake van concurrentie met, bijvoorbeeld, Echten. Gasselte levert zijn zand in een heel andere regio.